www.forum.wopr.net.pl

[wywyjec]

To jest coś z czym każdy ratownik w swojej pracy (szczególnie na plaży) pewnie nie raz się spotkał i nie raz będzie miał okazję udzielać pierwszej pomocy w takim przypadku.

Najpierw postaram się w skrócie omówić, co może nas spotkać podczas "starcia" z wysoką temp. i dlaczego.

Normalna temp. ciała człowieka jak wszyscy wiemy to 36- 37 stopni C. Utrzymanie jej w tych granicach jest bardzo ważne, aby nasz organizm dobrze funkcjonował. Wytwarzanie ciepła pominę, za utratę ciepła są natomiast odpowiedzialne tzw. mechanizmy termoregulacji. Te z kolei możemy podzielić na bierne ("pierwsza linia obrony") oraz czynne (gdy te pierwsze zawiodą).

Bierne mechanizmy: promieniowanie (emisja ciepła do otoczenia- zachodzi, gdy temp. środowiska jest niższa niż temp. ciała), konwekcja (przez nią jest nam zimno, gdy wieje wiatr, który "zabiera" ze sobą cząstki powietrza, które nagrzały się od naszego ciała), przewodnictwo cieplne (b. ważne dla ratownika,przez ten mechanizm utrata ciepła zachodzi bardzo szybko w wodzie i przy dużej wilgotności powietrza).

Najważniejszym czynnym mechanizmem jest wydzielanie potu i jego parowanie z powierzchni ciała (jeśli nie wyparuje- tracimy tylko wodę, a nie tracimy ciepła).

Istnieje jeszcze kilka mechanizmów, za pomocą których nasz organizm się broni. Myślę, że dla ratownika ważne jest, że zależnie od temp. skórne naczynia krwionośe mogą się kurczyć lub rozszerzać.

Po tym przydługim wstępie przechodzimy do sedna sprawy:

1. Porażenie cieplne:
a) przyczyny
-> wysoka temp. otoczenia
-> mała wilgotność powietrza
-> mały ruch powietrza (czyli wszystkie 3 mech. bierne zawiodły)
-> tracimy dużo wody i "soli" (parowanie)
b) objawy-> nasz organizm obronił się przed wzrostem temperatury (temp. ciała w normie), ale za mało pijemy (pragnienie) albo pijemy, ale nie wodę mineralną (pragnienie może nie wystąpić). Skóra jest blada, wilgotna (przeważnie), uczucie marznięcia ze skłonnością do dreszczy, szybkie, słabe tętno, zawroty głowy i mroczki.
c) co robimy??
->umieszczamy poszkodowanego w miejscu zacienionym,
->zapewniamy mu spokój i dopływ świeżego powietrza (odsuwamy gapiów).
-> Układamy w pozycji przeciwwstrząsowej (na plecach z rękami i nogami uniesionymi do góry),
->okrywamy porażonego,
->jeśli prosi możemy podać do picia zimną wodę (najlepiej mineralną).

2. Udar cieplny (inaczej zwany wstrząsem lub hipertermią)
a) przyczyny- podobne jak w poprzednim
b) objawy- nasz organizm nie jest w stanie pozbyć się nadmiaru wytworzonego ciepła:
-> wzrasta temp. ciała
-> poszkodowany jest czerwony, gorący, suchy
-> dodatkowo mogą wystąpić: zaburzenia orientacji, chwiejny chód, tępy wyraz twarzy, drgawki, ból i zawroty głowy, mrowienie kończyn,
-> w skrajnych przypadkach: utrata przytomności i zaburzenia oddechu.
c) co robimy:
-> pierwsze 2 "strzałki" tak samo
-> układamy na plecach z nieco uniesionym i podpartym tułowiem i głową
-> staramy się schłodzić poszkodowanego (wilgotne ręczniki)
-> często sprawdzamy funkcje życiowe
nie polewamy bardzo zimną wodą, nie wrzucamy do wody, itp. !!!

3. Porażenie słoneczne:
a) działanie wysokiej temp. na nieosłoniętą głowę
b) objawy:
-> czerwona i gorąca skóra twarzy będąca w jaskrawym kontraście z zimną i bladą skórą na ciele,
-> chory zachowuje się niespokojnie
-> skarży się na ból głowy,
-> sztywny kark i mdłości mogą powodować wymioty,
-> zaburzenia świadomości (jest "jakiś dziwny", gada od rzeczy i wogóle) mogące przejąć w utratę przytomności
c) co robimy:
-> jak w pkt.2

Złote myśli:
Wszystko spokojnie, bez paniki i po kolei !!!

Małe dzieci przebywające dłużej w wysokiej temp. (nawet w cieniu) mogą mieć dziwne objawy (jakieś drgawki, zaburzenia oddychania i nieprawidłowe tętno) !!!

Pierwszą informacją jaką uda Wam się uzyskać od rodziny może być to, że poszkodowany miał wcześniej problemy z sercem- jako ratowników nie za bardzo nas to interesuje !!!

Cały czas strajmy się rozmawiać z poszkodowanym!!!

Jeśli poszkodowany straci przytomność- pozycja bezpieczna i częsta kontrola oddechu i tętna!!!

Pamiętaj:
najważniejsze: zapewnić cień i spokój, jeśli poszkodowany jest bardzo gorący- mokre ręczniki, jeśli chce pić- woda, na ułożenie nie nalegaj jeśli jest przytomny- sugeruj, karetka- według uznania (jeśli objawy nie ustępują, poszkodowany stracił przytomność, miał wcześniej problemy z sercem).

[Miszak]

OPARZENIA

Oparzenia powstają w wyniku bezpośredniego urazu termicznego, rzadziej zdarzja się oparzenia słoneczne, chemiczne, elektryczne, popromienne i inne. Za podstawę działań ratunkowych uważa się szybka ocenę pacjenta oraz ocenę typu i rozległości oparzenia. Bardzo istotnymi czynnikami oceny stanu poszkodowanego są:
1. głębokość oparzenia,
2. wielkość oparzonej powierzchni ciała,
3. umiejscowienie.
Ważnymi elementami wpływającymi na postępowanie są również towarzyszące urazy i występujące schorzenia.

W ocenie ciężkości oparzeń wyróżniamy IV stopnie:

STOPIEŃ CHARAKTERYSTYKA - ROZPOZNANIE
I Dotyczy tylko powierzchownej warstwy skóry, powoduje zaczerwienienie i bolesność. Klasycznym przykladem jest oparzenie słoneczne.
II (niepełnej grubości) – Obejmuje głębsze warstwy skóry i może mieć różny wygląd: zarówno uogólniony rumień, jak i zaczerwienienie marmurkowate o błyszczącej powierzchni. Głębsze elementy skórne, jak mieszki włosów i gruczoły potowe, nie zostają uszkodzone. Charakterystyczne są pęcherze i silny ból.
III (pełnej grubości) – obejmuje naskórek, skórę i tkankę podskórną. Dochodzi do martwicy tkankowej, skóra jest twarda, przezroczysta lub zwęglona. Dotknięte obszary są pozbawione czucia.
IV Występuje w bezpośrednich urazach prądem elektrycznym , dotyczy uszkodzenia oprócz skóry, głębokich struktur powięziowych, mięśniowych i kostnych.

Rozległość oparzenia:

Do oceny rozległości oparzenia wprowadzono proste i powszechnie stosowane pojęcia. Wyliczana wartość procentowa wskazuje na ciężkość obrażeń, określając jednocześnie zakres zapotrzebowania na płyny. Najczęściej stosowane są dwie reguły:

Reguła dziewiątek – miara topograficzna i dzieli powierzchnię ciała na obszary odsetkowe, z których każdy obejmuje 9% poza okolicą krocza, która dotyczy 1% całości. Wartości procentowe różnią się istotnie u dorosłych i dzieci, u których głowa stanowi większą, a nogi mniejszą powierzchnię w stosunku do pozostałych części ciała (Rys.1).

Reguła ręki – oparta jest na założeniu, że powierzchnia ręki oparzonego odpowiada 1% powierzchni jego ciała. Wielokrotność powierzchni ręki wskazuje wielkość procentową obszaru poparzenia.


(Rys.1) Procentowa ocena powierzchni ciała – reguła dziewiątek (dorosły)

ZADANIA RATOWNIKA – postępowanie
1. Zadaniem ratownika jest odsunięcie poszkodowanego do źródła ciepła (dbając o własne bezpieczeństwo – czy jest bezpiecznie?).
2. Ugasić odzież. Przyczepiony do ubrania palący się materiał musi zostać usunięty, podczas gdy przyczepiony do skóry powinien tam pozostać.
3. Zabezpieczenie drożności dróg oddechowych (należy usunąć oparzonego z pomieszczenia zadymionego; dbając o własne bezpieczeństwo – czy jest bezpiecznie?)
4. Natychmiastowe schładzanie zimną wodą oparzonej powierzchni przez kilkanaście minut (jak najszybciej; zmniejsza to stopień oparzenia, ponieważ zimna woda odbiera oparzonej skórze ciepło, działa przeciw obrzękowo a ponadto uśmierza ból), pamiętając, że woda powinna być czysta i mieć temperaturę ok. 20ºC. (można zanurzyć poszkodowanego w wannie, na co najmniej 20 minut).
5. Przy oparzeniach w obrębie jamy ustnej i gardła poszkodowany powinien płukać gardło zimną wodą albo ssać kawałki lodu.
6. W przypadku oparzeń chemicznych np. kwasem lub zasadą, należy spłukiwać oparzoną powierzchnię strumieniem bieżącej wody przez 15 minut. Jedynie w przypadku ofiar oparzonych wapnem niegaszonym przed zmywaniem oparzonej powierzchni należy najpierw na sucho wytrzeć wapno ze skóry.
7. Trzeba koniecznie zdjąć obrączki, pierścionki, krawat itp. – ze względu na szybko pojawiający się obrzęk.
8. W celu uniknięcia zakażenia należy zaopatrzyć ranę jałowym opatrunkiem.
9. W przypadku stwierdzenia objawów wstrząsu należy ułożyć poszkodowanego w pozycji przeciw wstrząsowej.
10. Należy przewieźć oparzonego do szpitala.
11. Nie dopuścić do hipotermii oparzonego.
Nie wolno:
· Po oparzeniu nie wolno zrywać ubrania, które przykleiło się do skóry, należy ostrożnie ściągać pozostałą odzież.
· W przypadku oparzeń o dużej powierzchni, ciało należy schładzać tylko wilgotnymi chustami, nie wolno polewać bieżącą zimną wodą!
· Nie wolno stosować na świeże oparzenie żadnych maści, kremów lub innych powszechnie stosowanych okładów np. z kwaśnego mleka.
· Nie wolno neutralizować kwasów zasadami i odwrotnie, jedynym i najlepszym środkiem leczniczym jest woda.

[Barto1993]

To porady bardziej dla strażaka ... ale jakże przydatne